Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 30/06/2011 tarih
ve 138862 sayılı yazısı ve Yozgat Valilik Makamı’nın 12.07.2011
sayılı oluru ile Yozgat İli, Sarıkaya İlçesi merkezinde Kaplıcalar Mevkii’nde
bulunan Roma Hamamında, Yozgat Müze Müdürlüğü başkanlığında temizlik ve dolgu
toprak alınması
çalışmalarına Sarıkaya Belediyesi’nce temin edilen işçilerle
14.07.2011-11.08.2011 tarihleri arasında ilk etap çalışmaları sürdürülmüştür.
İlk etap çalışmalarında Sarıkaya Roma Hamamı Kemerlerinin doğu kısmında yer alan
ve 2010 yılı çalışma döneminde bir kısmı kaldırılan beton blok ile bunun
doğusunda yer alan betonarme depo ve dolgu toprağın alınması hedeflenmekteydi.
Birinci grup işçiler kemerlerin doğusunda yer alan ve çimle kaplı alanın çim
kaldırma işini yürütmüşlerdir. Bu alanda betonarme deponun güney kısmına denk
gelen üçgenimsi görünüm arz eden kısımda yaklaşık 17x17x6,56 metre ebatlarında
50-60 cm derinlikte güney-kuzey uzantılı alanda dolgu toprak temizliği
gerçekleştirilmiştir. Bu alan yakın dönem de dolgu yapıldığı için, dolgu malzeme
içerisinde herhangi bir kültür varlığına rastlanılmamıştır. Ancak taban mermeri
olduğu tahmin edilen bir yüzeyi düz diğer yüzeyi pürüzlü mermer parçaları yüzeye
yakın kısımda çıkmıştır.
İkinci
grup ekip ise 2010 yılı çalışma döneminde bir kısmı kaldırılan kuzey güney
uzantılı betonarme ve taştan oluşan duvar kalıntısının kırılarak kaldırılması ve
kemerlerin kuzey ucundaki dolgu toprağın belirlenen kısma kadar alınması
çalışmasını yürütmüşlerdir. Bu alanda 11 metre uzunluğunda 1,50 yüksekliğinde
beton kısımdan ve 60-70 yüksekliğinde taş örgüden oluşan duvar balyoz yardımıyla
parçalanarak kaldırılmış ve akabinde bunun arkasında yer alan 1,5 metre doğuya
doğru genişleyen dolgu toprak temizlenmiştir. Kemerlerin kuzey kısmında ise 5
metre doğu batı yönünde, 3-2 metre kuzey güney yönünde 1,60 -1,80 metre(kesit
düzeltme ve zemin tefsiye çalışmalarından sonra yer yer 2,00 metre
)yüksekliğinde dolgu toprak temizliği yapılmıştır. Bu çalışmalarda da herhangi
bir kültür varlığına rastlanılmamıştır. Ancak günümüze kadar ki tahribatlardan
dolayı dolgu toprak içinde yer yer mermer parçacıklarına rastlanmaktadır.
Ayrıca kuzey apsisin doğu yönünde zemine gömülü 1-10 metre uzunluğunda sütun
parçasının üst kısmı gözükmektedir. Bu parçanın sadece üst kısmındaki dolgu
alınmıştır, derine inilmemiştir. Kuzey yöndeki dolgu toprak temizliğinde
ortalama 1,00-1,40 metre derinlikte 1990 ‘lı yıllarda meydana geldiğinden
bahsedilen sel baskınına ait muhtemel izler gözükmektedir. Ayrıca 1,80 metre
derinlikte büyük kısmı doğu batı uzantılı başlangıç ve bitiş noktası ortaya
çıkmayan boru içerisinde elektrik kablosu olduğu tahmin edilen düzenek (gerekli
uyarıcı levha konmuştur.) ve siyah plastik muhtemel ellilik su borusu açığa
çıkmıştır. Ayrıca aynı cins boruya ait başka bir parça da dolgu toprak
içerisinden gelmiştir. Çalışmaların ikinci bölümünde kemerlerin doğu kısmında
betonarme deponun kuzey kısmında 4x5,5 metre ebatlarında 150-140 cm derinlikte
dolgu toprak temizliği yapılmıştır. Bu bölüm çalışmaları sonucunda aha önceki
çalışmalarda bahsedilen betonarme deponun kuzey duvarı da açığa çıkarılmıştır.
Ayrıca güney batı-kuzey doğu uzantılı devam ve varlığı 2010 yılı çalışmalarında
tespit edilen beton duvarında batı cephesi 1,50 metre derinliğe kadar açığa
çıkarılmıştır.