Anasayfa     Başa Dön
Sarıkaya Roma (Hamamı) Kemerleri 2010 Temizlik Çalışmaları

               Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 05/02/2010 tarih ve 25041 sayılı yazısı ve Yozgat Valilik Makamı’nın 14.04.2010 tarih ve 313 sayılı oluru  ile Yozgat İli, Sarıkaya İlçesi merkezinde Kaplıcalar Mevkii’nde bulunan Roma Hamamında, Yozgat Müze Müdürlüğü başkanlığında temizlik ve kazı  çalışmalarına Sarıkaya Belediyesi’nce temin edilen  işçilerle ile başlanılmış ve çalışmaların ilk etabı 20.05.2010 tarihinde sona erdirilmiştir. İkinci etap çalışmalarının ilk bölümü 28.06.2010 - 09.07.2010 tarihlerinde yapılmıştır. İkinci etap çalışmaların ikinci bölümü ise 12.07.2010 - 30.07.2010 tarihleri arasında yapılmıştır.  

 

        Yozgat İli, Sarıkaya İlçesi, Merkez Kaplıcalar Mahallesi’nde, şehir merkezinde halen işletilmekte olan kaplıcalar ile iç içe olan ve Cumhuriyet döneminde 1970’li yıllara kadar hamam ve havuz olarak kullanılan, ancak; yeni kaplıca tesislerinin yapılması ile terk edilen Tarihi Roma Kemerleri’ni, sel baskınları, hafriyat, çöp dökülmesi ve beton eklemeler ile oluşturulan çirkin görüntüsünden kurtararak hak ettiği güzelliğe kavuşturmak, turizme kazandırılması çalışmalarına ön ayak olmak amaçlanmıştır.

           İlk etap çalışmaları kemerlerin hamam olarak kullanılan apsis kısmında, hamam müştemilatı kısmında ve birkaç kemer aralığı kısmında yürütülmüştür. İkinci etap çalışmaları, beton bloklar ve doğu cephede yere gömülü vaziyette yer alan beton su deposu zamanın yeterli olmaması nedeniyle kaldırılamamıştır. Çalışılan alan, herhangi bir olumsuz duruma mahal vermemek için, etraf temizliği yapıldıktan sonra örme tel ve demir direkler ile kapatılmış, kazı alanına girmenin yasak olduğunu belirtir levhalar asılmıştır. Her iki etap çalışma sonucunda kemerlerin apsis kısmında ve çalışma yapılan diğer yönlerinde 1970 yıllarında terk edildiği seviyeye yer yer 30-40-50 cm dolgu bırakılarak çalışmalar sonlandırılmıştır. Sadece havuz olarak kullanılan kısımda beton zemine kadar inilmiştir. Bunun sebebi de temizlik yapılan alanda kaplıca sularının çalışmaları engellemesi ve muhtemel 1970 yılı öncesi dolgu topraktan gelebilecek arkeolojik alana inilmek istenmemesidir. Burada önümüzdeki yıllarda yapılabilecek çalışmalarda iki yöntem uygulanarak bilimsel çalışma yapılabilir. Birincisi kemerlerin doğu kısmında, sit sınırında halen kullanımda olan termal su kuyusunun önünden kemerlerin derinliğinden daha aşağı seviyede bir kanal açılarak, kemerler içerisine gelen suyun kesilmesidir. İkincisi ise, eğer gelen su kesilemezse, kemerler içerisinde ince ve yavaş bir çalışmayla çıkan toprak ve dolgu malzemelerin, su eleklerinden geçirildikten ve incelendikten sonra atılması şeklinde yapılması uygun olacaktır.

        İkinci etap çalışmaları ilk bölümünde Roma Hamamının ön cephesini oluşturan kemerlerin etrafında sonradan yapılan ve kemerlerin önünü tamamen kapatan beton bloklar kaldırılmıştır. Kuzey apsisi içindeki dolgu toprak temizlendi. Ancak burada su çıkması nedeniyle çalışmalar durduruldu.Kemerlerin arka tarafında yapılan sondajlarda zemin döşemesine ulaşılamamıştır. Bu da mevcut alandaki zemin döşemesinin sonradan söküldüğünü göstermektedir. Kemerlerin önündeki betonarme oluk sökülerek su seviyesi düşürülmüş, bütün paye ayakları temizlenerek açığa çıkarılmıştır. Kuzey apsis içinde bir oval duvar bloğu, sökülen beton olukların altında ve güney apsis önünde çamura gömülü durumda bulunan, üçü arşitrava ait toplamda beş büyük mimari parça ortaya çıkarılmıştır. Hamamın iç kısmında üçlü kemer altındaki mermer döşeme açığa çıkarılmıştır.

      İkinci etap ikinci bölüm çalışmalarında ise kemerlerin doğusunda yaklaşık 28 x 6 metre  bir alanda dolgu toprak ve beton blok temizliği çalışması yapılmıştır. Betonarme deponun güneyinde ve doğu kemerlerine bitişik alanda 12 metre uzunluğunda beton blok temizlenerek bu kısımdaki kemerler beton bloklardan ayrılmıştır. Bu kemerlerde dikkat çeken husus ise kemerlere ait blokların batı, kuzey, güney ve tepe kısımları düzgün bir şekilde iken doğu kısımları özensiz bir şekilde tırtıklı bırakılmıştır. Yapılan çalışmalarda betonarme deponun güneyinde 14 x 6 metre ebatlarındaki alanda ortalama 1, 5 metre dolgu toprak temizliği yapılmıştır. Bu alanda yaklaşık 80 cm derinliğe inildiğinde güneydoğu kuzeybatı uzantılı 14 metre uzunluğunda görünen yüksekliği ortalama 1,5 metre olan ve  yaklaşık 30 cm eninde betonarme bir blok ile karşılaşılmıştır. Betonarme deponun kuzeyinde ise 12 x 6 metre ve batıya doğru 7 x 2 metrelik alanda 80 cm derinliğe kadar dolgu toprak temizliği yapılabilmiştir. Bu kısımda da güneybatı kuzeydoğu uzantılı beton blok betonarme deponun kuzeydoğu köşesine birleşmekteydi. Bu blokların set amaçlı mı yoksa su kanalı amaçlı mı yapıldığı şu an itibariyle bilinememektedir.    

Panaroma Panaroma
Panaroma Panaroma
Panaroma Panaroma
Panaroma Panaroma
 
Hazırlayan Arkeolog Ömer YILMAZ
©2007 - 2011©
Yozgat Müze Müdürlüğü Resmi İnternet Sayfası