Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 05/02/2010 tarih
ve 25041 sayılı yazısı ve Yozgat Valilik Makamı’nın 14.04.2010 tarih ve 313
sayılı oluru ile Yozgat İli, Sarıkaya İlçesi merkezinde Kaplıcalar Mevkii’nde
bulunan Roma Hamamında, Yozgat Müze Müdürlüğü başkanlığında temizlik ve kazı
çalışmalarına Sarıkaya Belediyesi’nce temin edilen 6 işçi ile başlanılmış ve
çalışmalar 20.05.2010 tarihinde sona erdirilmiştir.
Yozgat İli, Sarıkaya İlçesi,
Merkez Kaplıcalar Mahallesi’nde, şehir merkezinde halen işletilmekte olan
kaplıcalar ile iç içe olan ve Cumhuriyet döneminde 1970’li yıllara kadar hamam
ve havuz olarak kullanılan, ancak; yeni kaplıca tesislerinin yapılması ile terk
edilen Tarihi Roma Kemerleri’ni, sel baskınları, hafriyat, çöp dökülmesi ve
beton eklemeler ile oluşturulan çirkin görüntüsünden kurtararak hak ettiği
güzelliğe kavuşturmak, turizme kazandırılması çalışmalarına ön ayak olmak
amaçlanmıştır.
Sonuç olarak il etap çalışmaları kemerlerin hamam olarak kullanılan apsis
kısmında, hamam müştemilatı kısmında ve birkaç kemer aralığı kısmında
yürütülmüştür. İkinci etap çalışmaları, beton bloklar ve doğu cephede yere
gömülü vaziyette yer alan beton su deposu zamanın yeterli olmaması nedeniyle
kaldırılamamıştır. Çalışılan alan, herhangi bir olumsuz duruma mahal vermemek
için, etraf temizliği yapıldıktan sonra örme tel ve demir direkler ile
kapatılmış, kazı alanına girmenin yasak olduğunu belirtir levhalar asılmıştır.
Her iki etap çalışma sonucunda kemerlerin apsis kısmında ve çalışma yapılan
diğer yönlerinde 1970 yıllarında terk edildiği seviyeye yer yer 30-40-50 cm
dolgu bırakılarak çalışmalar sonlandırılmıştır. Sadece havuz olarak kullanılan
kısımda beton zemine kadar inilmiştir. Bunun sebebi de temizlik yapılan alanda
kaplıca sularının çalışmaları engellemesi ve muhtemel 1970 yılı öncesi dolgu
topraktan gelebilecek arkeolojik alana inilmek istenmemesidir. Burada önümüzdeki
yıllarda yapılabilecek çalışmalarda iki yöntem uygulanarak bilimsel çalışma
yapılabilir. Birincisi kemerlerin doğu kısmında, sit sınırında halen kullanımda
olan termal su kuyusunun önünden kemerlerin derinliğinden daha aşağı seviyede
bir kanal açılarak, kemerler içerisine gelen suyun kesilmesidir. İkincisi ise,
eğer gelen su kesilemezse, kemerler içerisinde ince ve yavaş bir çalışmayla
çıkan toprak ve dolgu malzemelerin, su eleklerinden geçirildikten ve
incelendikten sonra atılması şeklinde yapılması uygun olacaktır.