Sarıkaya Roma
(Hamamı) Kemerleri
2011 Yılı İlk Etap Temizlik Çalışmaları
Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 30/06/2011 tarih
ve 138862 sayılı yazısı ve Yozgat Valilik Makamı’nın 12.07.2011
sayılı oluru ile Yozgat İli, Sarıkaya İlçesi merkezinde Kaplıcalar Mevkii’nde
bulunan Roma Hamamında, Yozgat Müze Müdürlüğü başkanlığında temizlik ve dolgu
toprak alınması
çalışmalarına Sarıkaya Belediyesi’nce temin edilen işçilerle
14.07.2011-11.08.2011 tarihleri arasında ilk etap çalışmaları sürdürülmüştür.
İlk etap çalışmalarında Sarıkaya Roma Hamamı Kemerlerinin doğu kısmında yer alan
ve 2010 yılı çalışma döneminde bir kısmı kaldırılan beton blok ile bunun
doğusunda yer alan betonarme depo ve dolgu toprağın alınması hedeflenmekteydi.
Birinci grup işçiler kemerlerin doğusunda yer alan ve çimle kaplı alanın çim
kaldırma işini yürütmüşlerdir. Bu alanda betonarme deponun güney kısmına denk
gelen üçgenimsi görünüm arz eden kısımda yaklaşık 17x17x6,56 metre ebatlarında
50-60 cm derinlikte güney-kuzey uzantılı alanda dolgu toprak temizliği
gerçekleştirilmiştir. Bu alan yakın dönem de dolgu yapıldığı için, dolgu malzeme
içerisinde herhangi bir kültür varlığına rastlanılmamıştır. Ancak taban mermeri
olduğu tahmin edilen bir yüzeyi düz diğer yüzeyi pürüzlü mermer parçaları yüzeye
yakın kısımda çıkmıştır.
İkinci
grup ekip ise 2010 yılı çalışma döneminde bir kısmı kaldırılan kuzey güney
uzantılı betonarme ve taştan oluşan duvar kalıntısının kırılarak kaldırılması ve
kemerlerin kuzey ucundaki dolgu toprağın belirlenen kısma kadar alınması
çalışmasını yürütmüşlerdir. Bu alanda 11 metre uzunluğunda 1,50 yüksekliğinde
beton kısımdan ve 60-70 yüksekliğinde taş örgüden oluşan duvar balyoz yardımıyla
parçalanarak kaldırılmış ve akabinde bunun arkasında yer alan 1,5 metre doğuya
doğru genişleyen dolgu toprak temizlenmiştir. Kemerlerin kuzey kısmında ise 5
metre doğu batı yönünde, 3-2 metre kuzey güney yönünde 1,60 -1,80 metre(kesit
düzeltme ve zemin tefsiye çalışmalarından sonra yer yer 2,00 metre
)yüksekliğinde dolgu toprak temizliği yapılmıştır. Bu çalışmalarda da herhangi
bir kültür varlığına rastlanılmamıştır. Ancak günümüze kadar ki tahribatlardan
dolayı dolgu toprak içinde yer yer mermer parçacıklarına rastlanmaktadır.
Ayrıca kuzey apsisin doğu yönünde zemine gömülü 1-10 metre uzunluğunda sütun
parçasının üst kısmı gözükmektedir. Bu parçanın sadece üst kısmındaki dolgu
alınmıştır, derine inilmemiştir. Kuzey yöndeki dolgu toprak temizliğinde
ortalama 1,00-1,40 metre derinlikte 1990 ‘lı yıllarda meydana geldiğinden
bahsedilen sel baskınına ait muhtemel izler gözükmektedir. Ayrıca 1,80 metre
derinlikte büyük kısmı doğu batı uzantılı başlangıç ve bitiş noktası ortaya
çıkmayan boru içerisinde elektrik kablosu olduğu tahmin edilen düzenek (gerekli
uyarıcı levha konmuştur.) ve siyah plastik muhtemel ellilik su borusu açığa
çıkmıştır. Ayrıca aynı cins boruya ait başka bir parça da dolgu toprak
içerisinden gelmiştir. Çalışmaların ikinci bölümünde kemerlerin doğu kısmında
betonarme deponun kuzey kısmında 4x5,5 metre ebatlarında 150-140 cm derinlikte
dolgu toprak temizliği yapılmıştır. Bu bölüm çalışmaları sonucunda aha önceki
çalışmalarda bahsedilen betonarme deponun kuzey duvarı da açığa çıkarılmıştır.
Ayrıca güney batı-kuzey doğu uzantılı devam ve varlığı 2010 yılı çalışmalarında
tespit edilen beton duvarında batı cephesi 1,50 metre derinliğe kadar açığa
çıkarılmıştır.
18 Mayıs 2011 Yılı Müzeler Günü
Çeşitli Etkinliklerle Kutlandı.
18 Mayıs 2011
Müzeler Günü kapsamında İlimizde bulunan ilköğretim ve okul öncesi eğitim
kurumlarına Müze Gezisi, "Kültür, Tarih, Arkeoloji" konulu seminer sunumu ve
belgesel gösterimleri yapılmıştır. Ayrıca öğrencilere ilimizin tanıtımı için
Valiliğimizce hazırlanan tanıtım materyallerini içeren çantalar armağan
edilmiştir.
Yozgat Polis Meslek
Yüksekokulu Öğrencilerine Konferans Verildi.27.10.2010
Yozgat Polis Meslek Yüksekokulu'nda öğrencilere "Yozgat Tarihi", "Yozgat
Merkez Kültür Varlıkları" ve "Yozgat Merkez İlçe ve İlçelerinden Kültür
Varlıkları Örnekleri" konulu konferans verildi. İl Kültür ve Turizm Müdürü Bahri
AKBULUT'un açılış konuşmalarıyla başlayan program Müze Müdürü Hasan K.ŞENYURT'un
Yozgat Tarihi adlı sunumu ile devam etmiştir. Ardından Arkeolog Serpil ÖLMEZ
Yozgat Merkez Kültür Varlıkları ve Arkeolog Ömer YILMAZ'ın Yozgat Merkez İlçe ve
İlçeleri Kültür Varlıklarından Örnekler adlı sunumları ile son bulmuştur. Polis
Meslek Yüksekokulu Müdürü Yunus ÇETİN konuşmacılara Polis Meslek Yüksekokulu
Armalı şapka ve flama takdim etmiştir.
Yozgat Müze Müdürlüğü (Nizamoğlu Konağı) giriş katında daha önce seminer
salonu olarak düzenlenen ancak; sağlıklı olmayan salon İl Özel İdarsi
tarafından sağlanan kaynak ile yenilendi.Salonumuzda projeksiyon sistemi
ile seminer verilmekte ve ilimiz ile ilgili tanıtıcı
belgeseller gösterilebilmektedir.
Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 05/02/2010 tarih
ve 25041 sayılı yazısı ve Yozgat Valilik Makamı’nın 14.04.2010 tarih ve 313
sayılı oluru ile Yozgat İli, Sarıkaya İlçesi merkezinde Kaplıcalar Mevkii’nde
bulunan Roma Hamamında, Yozgat Müze Müdürlüğü başkanlığında temizlik ve kazı
çalışmalarına Sarıkaya Belediyesi’nce temin edilen işçilerle ile başlanılmış ve
çalışmaların ilk etabı 20.05.2010 tarihinde sona erdirilmiştir. İkinci etap
çalışmalarının ilk bölümü 28.06.2010 - 09.07.2010 tarihlerinde yapılmıştır.
İkinci etap çalışmaların ikinci bölümü ise 12.07.2010 - 30.07.2010 tarihleri
arasında yapılmıştır.
Yozgat İli, Sarıkaya İlçesi,
Merkez Kaplıcalar Mahallesi’nde, şehir merkezinde halen işletilmekte olan
kaplıcalar ile iç içe olan ve Cumhuriyet döneminde 1970’li yıllara kadar hamam
ve havuz olarak kullanılan, ancak; yeni kaplıca tesislerinin yapılması ile terk
edilen Tarihi Roma Kemerleri’ni, sel baskınları, hafriyat, çöp dökülmesi ve
beton eklemeler ile oluşturulan çirkin görüntüsünden kurtararak hak ettiği
güzelliğe kavuşturmak, turizme kazandırılması çalışmalarına ön ayak olmak
amaçlanmıştır.
İlk etap çalışmaları kemerlerin hamam olarak kullanılan apsis
kısmında, hamam müştemilatı kısmında ve birkaç kemer aralığı kısmında
yürütülmüştür. İkinci etap çalışmaları, beton bloklar ve doğu cephede yere
gömülü vaziyette yer alan beton su deposu zamanın yeterli olmaması nedeniyle
kaldırılamamıştır. Çalışılan alan, herhangi bir olumsuz duruma mahal vermemek
için, etraf temizliği yapıldıktan sonra örme tel ve demir direkler ile
kapatılmış, kazı alanına girmenin yasak olduğunu belirtir levhalar asılmıştır.
Her iki etap çalışma sonucunda kemerlerin apsis kısmında ve çalışma yapılan
diğer yönlerinde 1970 yıllarında terk edildiği seviyeye yer yer 30-40-50 cm
dolgu bırakılarak çalışmalar sonlandırılmıştır. Sadece havuz olarak kullanılan
kısımda beton zemine kadar inilmiştir. Bunun sebebi de temizlik yapılan alanda
kaplıca sularının çalışmaları engellemesi ve muhtemel 1970 yılı öncesi dolgu
topraktan gelebilecek arkeolojik alana inilmek istenmemesidir. Burada önümüzdeki
yıllarda yapılabilecek çalışmalarda iki yöntem uygulanarak bilimsel çalışma
yapılabilir. Birincisi kemerlerin doğu kısmında, sit sınırında halen kullanımda
olan termal su kuyusunun önünden kemerlerin derinliğinden daha aşağı seviyede
bir kanal açılarak, kemerler içerisine gelen suyun kesilmesidir. İkincisi ise,
eğer gelen su kesilemezse, kemerler içerisinde ince ve yavaş bir çalışmayla
çıkan toprak ve dolgu malzemelerin, su eleklerinden geçirildikten ve
incelendikten sonra atılması şeklinde yapılması uygun olacaktır.
İkinci etap çalışmaları ilk bölümünde Roma Hamamının ön cephesini oluşturan
kemerlerin etrafında sonradan yapılan ve kemerlerin önünü tamamen kapatan beton
bloklar kaldırılmıştır. Kuzey apsisi içindeki dolgu toprak temizlendi. Ancak
burada su çıkması nedeniyle çalışmalar durduruldu.Kemerlerin
arka tarafında yapılan sondajlarda zemin döşemesine ulaşılamamıştır. Bu da
mevcut alandaki zemin döşemesinin sonradan söküldüğünü göstermektedir.
Kemerlerin önündeki betonarme oluk sökülerek su seviyesi düşürülmüş, bütün paye
ayakları temizlenerek açığa çıkarılmıştır. Kuzey apsis içinde bir oval duvar
bloğu, sökülen beton olukların altında ve güney apsis önünde çamura gömülü
durumda bulunan, üçü arşitrava ait toplamda beş büyük mimari parça ortaya
çıkarılmıştır. Hamamın iç
kısmında üçlü kemer altındaki mermer döşeme açığa çıkarılmıştır.
İkinci etap ikinci bölüm çalışmalarında ise
kemerlerin doğusunda yaklaşık 28 x 6 metre bir alanda dolgu toprak ve beton
blok temizliği çalışması yapılmıştır. Betonarme deponun güneyinde ve doğu
kemerlerine bitişik alanda 12 metre uzunluğunda beton blok temizlenerek bu
kısımdaki kemerler beton bloklardan ayrılmıştır. Bu kemerlerde dikkat çeken
husus ise kemerlere ait blokların batı, kuzey, güney ve tepe kısımları düzgün
bir şekilde iken doğu kısımları özensiz bir şekilde tırtıklı bırakılmıştır.
Yapılan çalışmalarda betonarme deponun güneyinde 14 x 6 metre ebatlarındaki
alanda ortalama 1, 5 metre dolgu toprak temizliği yapılmıştır. Bu alanda
yaklaşık 80 cm derinliğe inildiğinde güneydoğu kuzeybatı uzantılı 14 metre
uzunluğunda görünen yüksekliği ortalama 1,5 metre olan ve yaklaşık 30 cm eninde
betonarme bir blok ile karşılaşılmıştır. Betonarme deponun kuzeyinde ise 12 x 6
metre ve batıya doğru 7 x 2 metrelik alanda 80 cm derinliğe kadar dolgu toprak
temizliği yapılabilmiştir. Bu kısımda da güneybatı kuzeydoğu uzantılı beton blok
betonarme deponun kuzeydoğu köşesine birleşmekteydi. Bu blokların set amaçlı mı
yoksa su kanalı amaçlı mı yapıldığı şu an itibariyle bilinememektedir.
Yozgat Valiliği himayesinde bu yıl ikincisi gerçekleştirilen 2009 Yılı Nida
Tüfekçi Altın Bağlama Kültür Sanat Ödülleri düzenlenen törende sahiplerine
verildi.
Nida Tüfekçi Altın Bağlama Kültür Sanat Ödülleri kapsamında; Arif Sağ, Bayram
Bilge Tokel, Soner Özbilen, Süleyman Şenel, Gamze Tüfekçi, Zafer Gündoğdu ve
Ümit Tokcan’dan oluşan jüri heyeti tarafından, İcracılık Dalında Mükerrem
Kemertaş, Hale Gür ve Erdal Erzincan, Araştırma-İnceleme Dalında Mehmet Özbek
ve Seyit Burhanettin Kapusuzoğlu, Adnan Ataman Onur Ödülü’ne, Mehmet Erenler
Jüri Özel Ödülü’ne, Televizyon Programcılığı Dalında İrfan GÜRDAL, Radyo
Programcılı Dalında Nilgün Parlak, Murat Toraman ve Adile Karatepe de Teşvik
Ödüllerine layık görülenlerden ödül törenine katılan sanatçılar Yozgat Müzesi'ne
de ziyarette bulundular.
ABD Ankara Büyükelçisi ve Beraberindeki Heyet Müzemizi
Ziyaret Ettiler
ABD Büyükelçisi James F. Jeffrey, eşi ve beraberindeki heyet İlimize bir dizi incelmelerde bulunmak üzere 17.07.2009 tarihinde gelmişlerdir.
Büyükelçi ve beraberindeki heyete Sayın valimiz Amir ÇİÇEK, Belediye Başkanı Yusuf BAŞER, İl Emniyet Müdürü
ve bürokratlar Kerkenes Kazı Ekibi eşlik etti.
Büyükelçi ve beraberindeki heyetin programı Valilik ziyareti, Hayri İnal Konağı'nda kahvaltı,
Yozgat Müzesinin Ziyaret edilmesi, Kerkenes Harabelerinin ziyaret edilmesi ile son bulmuştur.
Müzenin gezilmesinin ardından mini bir seminer programı düzenlenmiştir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Özgür ÖZARSLAN, Tanıtım Genel Müdür Yardımcısı İbrahim YAZAR ve Yatırım İşleri Genel Müdür Yardımcısı Ali AĞBAL
Vali Sayın Amir ÇİÇEK’in davetlisi olarak geldikleri Yozgat’ta tarihi ve turistik yerlerde incelemelerde bulundular.
Vali Sayın Amir ÇİÇEK’in davetlisi olarak Yozgat’ta gelen Kültür ve Turizm
Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Özgür ÖZARSLAN, Tanıtım Genel Müdür Yardımcısı İbrahim YAZAR
ve Yatırım İşleri Genel Müdür Yardımcısı Ali AĞBAL, Yozgat merkezde tarihi Çapanoğlu Camii,
Yozgat Müzesi, Fatih Camii, Karslıoğlu Konağı, Hayri İnal Konağı, Cephanelik, Çamlık Milli Parkı,
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Kent Parkta incelemelerde bulundular.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürümüz Sayın Orhan Düzgün Müzemizi
Ziyaret Ettiler
Bakanlığımız Kültür
Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürümüz Sayın Orhan DÜZGÜN, Sivas İlinde ki
çalışmalarının ardından 30.04.2009 günü Müzemizi ziyaret etti. Vali Sayın Amir
ÇİÇEK Beyle birlikte Müze ve sergilenen eserler hakkında bilgi aldı. Ayrıca
yapılacak yeni çalışmalar hakkında da bilgi alan Sayın Orhan DÜZGÜN Yozgat Kent
Parkta katıldığı etkinliğinden ardından Yozgat'tan ayrıldı.
Sarıkaya İlçesi Bağlıca Köyü'nde Halka Seminer Verildi.
Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 05.12.2008 tarih
ve 222428 sayılı yazısında, İlimiz Sarıkaya İlçesi, Bağlıca (Hozman) Köyü
sınırları içerisinde kalan Alişar Höyük ve çevresinde zaman zaman kaçak
kazıların yapıldığı, köy halkının kültür ve tabiat varlıklarının korunması
konusunda yeterli bilince sahip olmadığı, bu nedenle söz konusu höyüğün
korunmasında halkın ilgisiz kaldığı, ayrıca, vatandaşın herhangi bir şekilde
ellerine geçen kültür varlıklarının nasıl değerlendirileceği veyahut böyle bir
durumda nasıl hareket edileceği konusunda yeterli bilince sahip olmadığının
Bağlıca Köyü Dernek Başkanı Mehmet BÜYÜKÇETİN tarafından verilen dilekçede
belirtildiği bildirilerek, söz konusu höyüğün gelecek nesillere sağlıklı bir
şekilde aktarılmasının sağlanması için köy halkının bu konuda bilinçlendirilmesi
adına gerekli eğitim verilmesinin istendiği belirtilmekte olup; Müdürlüğümüz
uzmanlarınca hazırlanacak program dahilinde eğitim verilmesi ve kaçak kazılara
karşı Valilikçe gerekli güvenlik önlemlerinin alınması istenmektedir.
05.02.2009 tarihinde Müze Müdür V.Hasan K.ŞENYURT ve Arkeolog Ömer
YILMAZ tarafından hazırlanan program dahilinde Bağlıca Köyü halkına, köy
ilköğretim okulunda Kültür ve Tabiat Varlıkları, korunması, gelecek nesillere
aktarılması, Alişar Höyüğü, kaçak kazıların önlenmesi, taşınır kültür
varlıklarının değerlendirilmesi gibi konularda seminer verilmiştir.
Boğazlıyan İlçesi, Özler Beldesi
Yeraltı Şehri
Boğazlıyan ilçesi Özler Beldesinde Yozgat’ın şu ana kadar bilinen en büyük yer altı şehri tespit edilmiştir. Özler Belediye Başkanlığının başvurusu üzerine 14.11.2008 tarihinde belde genelinde inceleme yapan Yozgat Müze Müdürlüğü uzmanları, belde içerisinde farklı noktalardan girişi olan ve yaklaşık 400 metreye 350 metre genişliğinde, Özler Beldesinin doğu yakasını oluşturan mahallelerin altında, birçok oda ve koridorlardan oluşan yer altı şehrini görerek inceleme yapmışlardır.
Yapılan inceleme sonucunda, yeraltı şehrine girilen ilk odanın sağ tarafındaki yaklaşık 1,5 metre yükseklikte 60 cm genişlikteki koridordan ikinci bir odaya geçilmekte ve bu odanın sağ ve sol tarafından yeni koridorlar açıldığı görülmüştür. Soldaki koridor küçük bir geçit şeklinde olup buradan ulaşılan tek bir mekân bulunmaktadır. Sağdaki koridordan birkaç metre ilerlendiğinde sağa ve sola yeni koridorlar açılmaktadır. Sağ taraf kapanmış olup sol tarafa devam edildiğinde uzun bir koridor ve bunun etrafında çeşitli mekânlar, bunlar içerisinde örülmüş duvarlar ve kapı taşları, devam eden uzun kavisli bir koridor tespit edilmiştir. Koridor ve mekânların çoğu bir insanın ayakta rahatça hareket edebileceği şekildedir. Koridorda yaklaşık 100 metre kadar gidilmiş, yetkililerce daha birçok mekân olduğu ifade edilmiştir. Şu anki izlenimlere göre tek katlı olduğu tespit edilebilen yer altı şehrinin çok geniş bir alana yayıldığı, Yozgat’ın şu ana kadar tespit edilen en büyük yeraltı şehri olduğu anlaşılmıştır. Jeolojik yapısı itibarıyla Kapadokya Bölgesindekilere benzer şekilde olan arazide yapılan yeraltı şehrinin, biçim olarak da aynı özelliklere sahip olduğu görülmektedir. Özler Yeraltı şehrinin Yozgat turizmi açısından büyük bir potansiyeli olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, şu an itibarıyla birçok tünel ve odası kapalı olup, turizme açılabilmesi için, içerisinin temizlenmesi ve ışıklandırılması, gelen ziyaretçiler için zorunlu ihtiyaç mekânlarının yapılması gerekmektedir. Yeraltı şehrinin temizlenmesi için 2009 yılı Müze çalışma programı çerçevesinde Kültür ve Turizm Bakanlığından temizlik izni talebi yapılacaktır.
Yozgat'ta Yer Alan Tarihi Ev ve Konak Sahipleriyle Müzemiz Seminer Salonunda Toplantı Yapıldı.
Yozgat merkezde bulunantescilli ev ve
konakların sahipleri ile bu taşınmazların nasıl korunabileceği, Kanunların ne gibi hak ve muafiyetler sağladığı,
Bakanlığımızca sağlanan destek ve yardımlar hakkında bilgilendirme toplantısı yapıldı.
Yozgat Valiliğince Düzenlenen "Kerkenes Harabeleri Etkinlikleri" Çerçevesinde Kerkenes Salonu Açıldı.
18.10.2008
tarihinde Yozgat Valiliğince düzenlenen Kerkenes Harabeleri etkinlikleri
çerçevesinde Müze Müdürlüğünde hazırlanmış olan Kerkenes Salonu, Yozgat Valisi
Amir ÇİÇEK,İngiltere, Kanada ve Avustralya Büyükelçileri, Kültür Varlıkları ve
Müzeler Genel Müdürlüğü Kazılar Daire Başkanı Melik AYAZ, Yozgat Belediye
Başkanı Yusuf BAŞER ve kurum amirlerinin katılımıyla ziyarete açıldı. Daha sonra
katılımcılar ve beraberlerindeki ziyaretçiler tarafından diğer sergi salonları
gezildi.
Kültür ve Turizm Bakanımız Ertuğrul GÜNAY Müzemiz'de
Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Ertuğrul GÜNAY bir dizi inceleme ve açılış yapmak üzere 18 Temmuz 2008 Cuma günü ilimize geldiler.
Cuma günü saat 14:00’da Yozgat Valiliği ziyaretiyle başlayan program Yozgat Etnografya Müzesi ve
Hayri İnal Konağında incelemelerde bulunduktan sonra, Sorgun ilçesinde, Sorgun Büyüktermal A.Ş. Termal Tesis ve Sorgun Devlet Hastanesi Ek Binasının açışlını yapmak ve Şahmuratlı Köyü sınırları içerisinde bulunan Kerkenes’de incelemelerde bulunmak üzere Müzemizden ayrıldılar.