Çeşka Kalesi
- Yeraltı Şehri,
İl merkezinin 7 km kuzey doğusunda yüksekçe bir tepe üzerindedir. Tepe noktası
olduğu gibi kayalıktır. Tepenin güney batı kısmında iki kat halinde üç odalı
kayaya oyulmuş bir mekân vardır. Bu mekanın güney odasında duvar üzerinde küçük
bir niş bulunur. Ayrıca odanın tabanında kısmen dolmuş iki ayrı beşik kemerli
galeri girişleri vardır. Bu odanın kuzeyindeki odada koni biçimli düzgün bir
şekilde oyulmuş havalandırma bacası görülür.
Kalenin
altında üç ayrı giriş yeri tespit edilmiştir. Güneydoğu girişinin önündeki
dolgu toprak malzemesi ve kapı önü açılarak temizlik çalışmasına
başlanmıştır. 130 cm genişliğinde, 470 cm uzunluğunda ve değişmekle birlikte
ortalama 110 cm yüksekliğe sahip olan giriş koridoru yarıya kadar toprak
dolu idi. Bu dolgu toprak temizlenerek birinci odaya giriş sağlanmıştır.
Kayaya oyulmuş giriş koridorunun duvarları düzgün bir işçilik
göstermemektedir. Koridorun alçak olması sebebiyle rahat bir giriş
sağlanamamaktadır. Giriş koridorunda beklenenin aksine bir kapı taşı ya da
buna işaret eden herhangi bir bulguya rastlanmamıştır.
Yer altı şehrinin üzerinde kaya üstü
Bizans mezarlarına rastlanmıştır. Tavium ekibince önceden yapılan yüzey
araştırması buluntuları ve temizlik çalışmaları sonucunda Çeşka Kalesinin
muhtemelen Tunç Çağından beri iskân gördüğü, büyük olasılıkla demir çağında
etrafının sur duvarı ile çevrelendiği ve bu sur duvarının Bizans döneminde
onarım gördüğü (kaçak kazılarla ortaya çıkan Bizans sur duvarından anlaşılan),
Anadolu Beylikleri ve son olarak Osmanlı Döneminde de kullanıldığı
anlaşılmıştır. Ancak temizlik çalışmaları sonucunda tespit edilen mekânların
depo amaçlı yapıldığı sonraki dönemlerde de aynı amaçla kullanıldığı tahmin
edilmektedir. Sonuç olarak Çeşka Kalesi Yerleşiminin askeri amaçlar için
kullanılan bir kale olduğu düşünülmekle birlikte bilimsel kazılar sonucunda
kesin bir sonuca ulaşmak mümkün olacaktır.